E mërkurë, 18 nëntor 2026

Lajme, analiza dhe shpjegime, minutë pas minute.

Sapo
Teknologji

Bateritë e makinave elektrike: sa zgjasin dhe si të kujdeseni për to

Frika nga një ndërrim i shtrenjtë baterie është një nga arsyet kryesore pse shoferët hezitojnë të blejnë makinë elektrike. Të dhënat reale janë më qetësuese nga sa presin shumë njerëz.

Bateritë e makinave elektrike: sa zgjasin dhe si të kujdeseni për to
Një makinë elektrike në një pikë karikimi. Foto: CEphoto, Uwe Aranas / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Për blerësit që mendojnë për një makinë elektrike, bateria është shpesh shqetësimi më i madh. Është komponenti më i shtrenjtë, dhe historitë për telefona që humbin karikimin pas dy vjetësh i bëjnë njerëzit të pyesin si do të sillet një bateri makine pas dhjetë vjetësh.

Si plaken bateritë

Shumica e makinave elektrike përdorin bateri litium-jon, të ngjashme në parim me ato të telefonave dhe laptopëve, por shumë më të mëdha dhe të menaxhuara me kujdes. Me kohë, ndryshimet kimike brenda qelizave e ulin sasinë e energjisë që mund të ruajnë. Kjo quhet degradim. Ndodh me përdorimin, të matur në cikle karikimi, dhe me moshën, edhe kur makina qëndron e parkuar.

Të dhënat nga flotat dhe studimet e pavarura tregojnë se shumica e baterive moderne humbasin kapacitet gradualisht, shpesh vetëm disa për qind në vitet e para, dhe më pas më ngadalë. Shumë makina ruajnë mbi 80 për qind të kapacitetit fillestar pas 150 000 deri në 200 000 kilometrash. Prodhuesit zakonisht ofrojnë garanci për baterinë rreth tetë vjet ose 160 000 kilometra, duke garantuar një nivel minimal kapaciteti.

Çfarë e përshpejton konsumimin

  • Karikimi i rregullt deri në 100 për qind dhe lënia e makinës plot për periudha të gjata.
  • Shkarkimi i shpeshtë i baterisë pothuajse deri në fund.
  • Përdorimi shumë i shpeshtë i karikuesve të shpejtë DC, sidomos në mot të nxehtë.
  • Parkimi për periudha të gjata në vapë ekstreme.

Zakone të thjeshta që ndihmojnë

Për përdorimin e përditshëm, shumë prodhues rekomandojnë karikim deri rreth 80 për qind dhe 100 për qind vetëm për udhëtime të gjata, megjithëse disa kimi baterish, si litium-hekur-fosfati, janë projektuar për t’u karikuar plotësisht më shpesh. Karikimi i ngadaltë në shtëpi ose në punë është më i butë se karikimi i shpejtë. Parkimi në hije gjatë verës dhe përgatitja e temperaturës së makinës ndërsa është në prizë ndihmojnë gjithashtu. Sistemi i menaxhimit të baterisë në vetë makinën bën pjesën më të madhe të punës, duke i mbajtur qelizat në temperatura të sigurta.

Moti i ftohtë

Në dimër autonomia bie sepse bateritë punojnë më pak me efikasitet në të ftohtë dhe ngrohja e kabinës harxhon energji. Kjo është e përkohshme dhe nuk është e njëjtë me degradimin e përhershëm. Pompat e nxehtësisë dhe ngrohja paraprake e makinës ndërsa karikohet e zbutin efektin.

Blerja e përdorur

Kur blini një makinë elektrike të përdorur, kërkoni një raport për gjendjen e baterisë, të cilin shumë tregtarë dhe servise mund ta ofrojnë. Një makinë me shumë kilometra por me bateri të shëndetshme mund të jetë blerje më e mirë se një me pak kilometra që është trajtuar keq. Ndërsa më shumë makina elektrike mbërrijnë në tregun e përdorur në Ballkan, kontrolle të tilla do të bëhen po aq rutinë sa kontrolli i motorit të një makine me benzinë.

Redaksia e Gazeta Minuti

Raportim dhe analizë nga ekipi redaksional i Gazeta Minuti. Çdo artikull verifikohet me burime parësore dhe rishikohet nga një redaktor para publikimit.