Shumica e sporteve i numërojnë pikët një nga një. Tenisi jo. Një gem shkon 15, 30, 40, pastaj gem, zeroja quhet “love” dhe barazimi në 40 quhet “deuce”. Për fillestarët tingëllon si gjuhë e fshehtë. Sistemi është shekullor, dhe historianët ende nuk pajtohen se nga erdhi saktësisht.
Si ndërtohet një ndeshje
- Pikët formojnë një gem. Rezultati i atij që shërben thuhet i pari.
- Gemet formojnë një set. Zakonisht lojtarit i duhen gjashtë geme, me një avantazh prej të paktën dy.
- Setet formojnë ndeshjen. Shumica e ndeshjeve luhen në dy sete fituese; ndeshjet e meshkujve në turnetë e Grand Slam-it luhen në tre sete fituese.
Nga mund të vijnë 15, 30 dhe 40
Teoria më e njohur i lidh pikët me fushën e një ore. Në Francën mesjetare, ku luheshin format e hershme të tenisit, pikët mund të tregoheshin duke lëvizur një akrep në një disk me çerekë: 15, 30, 45 dhe pastaj 60 për gemin. Me kohë, 45 u bë 40, ndoshta sepse thuhej më shpejt. Një teori tjetër i lidh numrat me distancën që lojtari ecte përpara në fushë pasi fitonte një pikë. Asnjëra nuk mund të provohet, por të dyja tregojnë origjinë franceze.
Love dhe deuce
“Love” për zeron shpesh thuhet se vjen nga frëngjishtja “l’oeuf”, që do të thotë vezë, sepse zeroja i ngjan një veze. Të tjerë mendojnë se vjen nga shprehja “playing for love”, pra të luash për asgjë. “Deuce” ka të ngjarë të vijë nga frëngjishtja “à deux”, që do të thotë se lojtarit i duhen dy pikë radhazi për ta fituar gemin nga ai pozicion. Pas deuce-it, pika tjetër i jep “epërsi” njërit lojtar. Fiton pikën pasuese dhe gemi mbaron; e humb dhe kthehesh sërish në deuce.
Revolucioni i tie-break-ut
Për pjesën më të madhe të historisë së tenisit, setet mund të zgjatnin pothuajse pafundësisht, sepse lojtari duhej të fitonte me dy geme diferencë. Ndeshjet që zgjatnin me orë nuk ishin të rralla, gjë që krijonte probleme për oraret televizive dhe për trupin e lojtarëve. Tie-break-u, i promovuar nga amerikani James Van Alen, u fut në US Open në vitin 1970 dhe më pas u përhap në të gjithë sportin. Në 6 me 6 geme, lojtarët luajnë një gem të veçantë që e fiton i pari që arrin shtatë pikë me dy pikë diferencë.
Për vite me radhë, katër turnetë e Grand Slam-it përdornin rregulla të ndryshme në setin vendimtar. Që nga viti 2022 përdorin të njëjtin format: tie-break deri në dhjetë pikë kur seti i fundit arrin 6-6.
Pse mbijeton
Propozimet për ta thjeshtuar numërimin dalin rregullisht, dhe disa ngjarje ekspozite kanë eksperimentuar me formate më të shkurtra. Por sistemi tradicional ka një avantazh të madh: krijon shumë momente me presion të lartë. Një pikë e vetme në 30-40 ose në deuce mund ta ndryshojë gjithë ndeshjen, dhe ky dramacitet është pjesë e arsyes pse tenisi shihet me kaq kënaqësi.



