Në Bllokun e Tiranës, në qytetin e vjetër të Kotorrit apo në qendër të Sarajevës, gjithnjë e më shumë apartamente nuk strehojnë më banorë të përhershëm. Ato presin vizitorë që vijnë me valixhe për disa net dhe largohen duke lënë një vlerësim. Platformat e qirave afatshkurtra i kanë kthyer dhomat bosh dhe banesat e trashëguara në burim të ardhurash, dhe kanë ndryshuar karakterin e rrugëve të tëra.
Joshja për pronarët
Për pronarët, llogaria është e thjeshtë. Një banesë e dhënë me qira turistëve për disa muaj në vit mund të fitojë më shumë se një e dhënë një qiramarrësi vendas gjatë gjithë vitit. Shumë familje në rajon, përfshirë anëtarë të diasporës me prona në vendlindje, i kanë përdorur platformat për të shtuar të ardhurat. Qiratë mbështesin edhe pastrueset, firmat e vogla të riparimeve dhe kafenetë.
Presioni mbi strehimin
Kur mjaft apartamente kalojnë në përdorim turistik, mbeten më pak për qiramarrësit afatgjatë. Në zonat e kërkuara, qiratë rriten dhe studentët, punëtorët e rinj dhe familjet e kanë më të vështirë të jetojnë aty ku u rritën. Banorët ankohen për zhurmën, valixhet në rrugët me kalldrëm dhe pallatet ku pak fqinjë qëndrojnë më gjatë se një fundjavë. Debate të ngjashme në Barcelonë, Lisbonë, Amsterdam dhe Dubrovnik i shtynë këto qytete të vendosin kufizime.
Si po përgjigjet Evropa
Qytetet kanë përdorur mjete të ndryshme: numra regjistrimi që duhet të shfaqen në njoftime, kufij për numrin e netëve që një banesë mund të jepet me qira, ndalime në disa lagje dhe taksa më të larta. Në vitin 2024 Bashkimi Evropian miratoi një rregullore që u kërkon platformave të ndajnë të dhëna me autoritetet për qiratë afatshkurtra, duke e lehtësuar zbatimin e rregullave vendore. Vendet kandidate ka gjasa të ndjekin qasje të ngjashme ndërsa harmonizohen me të drejtën e BE-së.
Taksat dhe drejtësia
Hotelet paguajnë licenca, taksa turistike dhe tatim mbi të ardhurat. Pronarët e qirave afatshkurtra zakonisht duhet të regjistrohen dhe të paguajnë gjithashtu, por zbatimi ka qenë i pabarabartë në rajon. Qeveritë në Shqipëri dhe Mal të Zi janë përpjekur t’i fusin më shumë qira në sistemin zyrtar, si për të mbledhur të ardhura, ashtu edhe për të krijuar konkurrencë më të drejtë me hotelet.
Gjetja e ekuilibrit
Qiratë afatshkurtra nuk do të zhduken, dhe shumë udhëtarë i preferojnë. Sfida për qytetet e Ballkanit është t’i mbajnë të ardhurat që sjellin, duke mbrojtur njëkohësisht strehimin e përballueshëm dhe jetën e përditshme që i bën lagjet tërheqëse në radhë të parë.



