E mërkurë, 18 nëntor 2026

Lajme, analiza dhe shpjegime, minutë pas minute.

Sapo
Sport

Pse maratona është 42.195 kilometra dhe si përgatiten fillestarët për të

Distanca e çuditshme vjen nga Lojërat Olimpike të Londrës 1908. Sot mijëra amatorë vrapojnë maratona në Tiranë, Podgoricë dhe Shkup. Përgatitja është ajo që dallon një ditë të mirë nga një ditë e dhimbshme.

Pse maratona është 42.195 kilometra dhe si përgatiten fillestarët për të
Vrapuesit festojnë në finishin e një maratone. Foto: Shixart1985 / Wikimedia Commons (CC BY 2.0)

Maratonat janë bërë festivale të sportit amator. Tirana, Shkupi, Podgorica dhe Beogradi presin gara qytetesh që tërheqin vrapues nga i gjithë rajoni, shumë prej tyre që e provojnë distancën për herë të parë.

Një legjendë dhe një vendim mbretëror

Maratona frymëzohet nga legjenda e një lajmëtari grek që vrapoi nga fusha e betejës së Maratonës deri në Athinë për të njoftuar fitoren mbi persët në vitin 490 para Krishtit. Historianët dyshojnë për shumë detaje të historisë, por ajo frymëzoi organizatorët e Lojërave të para Olimpike moderne në Athinë në vitin 1896, të cilët organizuan një garë rreth 40 kilometra.

Distanca e saktë prej 42.195 kilometrash vjen nga Lojërat Olimpike të Londrës 1908, kur itinerari u shtri nga Kështjella e Windsorit deri te stadiumi, me finish përpara lozhës mbretërore. Kjo gjatësi u miratua më vonë si standard zyrtar në vitet ’20.

Sa kohë duhet për përgatitje

Trajnerët zakonisht sugjerojnë që fillestarët që vrapojnë tashmë rregullisht të marrin të paktën 16 deri në 20 javë stërvitje të strukturuar. Ata që nisin nga zero duhet së pari të arrijnë të vrapojnë rehat 30 deri në 45 minuta disa herë në javë, dhe mund të duan të përfundojnë një garë 10 kilometra dhe një gjysmëmaratonë para se të provojnë distancën e plotë.

Përbërësit kryesorë

  • Vrapimi i gjatë. Një herë në javë, një vrapim i ngadaltë që rritet gradualisht në gjatësi, zakonisht deri rreth 28 deri në 32 kilometra disa javë para garës.
  • Vrapimi i lehtë. Pjesa më e madhe e stërvitjes duhet të jetë me ritëm të qetë, ku mund të bisedoni.
  • Përparimi gradual. Rritja shumë e shpejtë e distancës javore është shkak i zakonshëm dëmtimesh.
  • Pushimi dhe forca. Ditët e pushimit, gjumi dhe ushtrimet bazë të forcës e ndihmojnë trupin të përshtatet.
  • Ushqimi. Praktikimi i të ngrënit dhe të pirit gjatë vrapimeve të gjata e përgatit stomakun për ditën e garës.

Dita e garës

Gabimi më i zakonshëm është nisja shumë e shpejtë. Vrapuesit me përvojë synojnë një ritëm të barabartë, dhe shumë fillestarë përdorin strategjinë vrapim-ecje. Të pirit sipas etjes, marrja e rregullt e xheleve energjetike ose pijeve sportive dhe veshja sipas motit ndihmojnë. “Muri”, një humbje e papritur energjie shpesh rreth kilometrit të 30-të, zakonisht është shenjë se po mbarojnë karbohidratet.

Njerëzit me probleme zemre ose shëndetësore duhet të konsultohen me mjekun para stërvitjes. Për shumicën e të rriturve të shëndetshëm, maratona është qëllim i vështirë por i arritshëm, dhe muajt e përgatitjes sjellin përfitime shëndetësore shumë kohë pas vijës së finishit.

Redaksia e Gazeta Minuti

Raportim dhe analizë nga ekipi redaksional i Gazeta Minuti. Çdo artikull verifikohet me burime parësore dhe rishikohet nga një redaktor para publikimit.